Manovrat e fshehta të Serbisë kundër Kosovës, Biserko zbulon manovrën politike – ‘godet’ Vuçiqin!
Dita më parë, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi se Kroacia, Shqipëria dhe Kosova nuk kishin krijuar një aleancë kundër Austrisë, sepse Austria është ushtarakisht neutrale, por kundër Serbisë dhe popullit serb.
“Në Beograd e kuptojmë mirë aleancën e re ushtarake të krijuar midis Zagrebit, Prishtinës dhe Tiranës”, deklaroi Vuçiq.
E ndaj kësaj akuze të Vuçiq, reagoi Ministri i Punëve të Brendshme të Kroacisë, Davor Bozhinoviq, i cili bëri thirrje për paqe dhe bashkëpunim në rajonin e Ballkanit Perëndimor.
“Kroacia është anëtare e Bashkimit Evropian dhe gjithçka që bën në marrëdhëniet ndërkombëtare e bën në mënyrë transparente”, theksoi Bozhinoviq.
E në lidhje më këto deklarata, për “Bota sot” foli Kryetarja e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi, Sonja Biserko.
Ajo theksoi se, viktimizimi është pjesë strategjike e Vuçiqit, derisa tha se akuzat e tij ndaj Kosovës, Shqipërisë e Kroacisë janë vetëm një manoër politike.
“Narrativa e viktimizimit përbën një element qendror të strategjisë politike të Aleksandar Vuçiqit dhe rezistencës së regjimit. Duke e paraqitur “popullin serb” si objektivin kryesor të kërcënimeve të supozuara të jashtme, Vuçiq e ngatërron autoritetin e tij personal me shtetin dhe kombin, duke e riformuluar kështu kritikën ndaj politikave qeveritare si armiqësi ndaj vetë Serbisë. Në këtë kontekst, akuzat e tij të fundit duhet të kuptohen si një manovër politike mbrojtëse në përgjigje të kufizimeve në rritje të brendshme dhe të jashtme. Ndërsa një retorikë e tillë mund të konsolidojë mbështetjen midis disa grupeve zgjedhore vendase, ajo ka besueshmëri të kufizuar përtej kufijve të Serbisë”, deklaroi ajo.
Sipas saj, akuzat e tilla janë nxitëse dhe asgjë më shumë, pasi nuk ka prova për një aleancë ushtarake të fshehtë ose anti-serbe.
Në këtë rast, u shpreh se, ndërkombëtarët SHBA dhe BE, nuk i besojnë më Vuçiqit, për shkak të nxitjes së krizave në rajon, veçanërisht në Kosovë.
“Këto akuza janë vlerësuar gjerësisht si nxitëse dhe empirikisht të pabazuara. Kroacia, Shqipëria dhe Kosova bashkëpunojnë brenda kornizave të vendosura të NATO-s ose të lidhura me NATO-n; nuk ekzistojnë prova për një aleancë ushtarake të fshehtë ose anti-serbe. Kroacia dhe Shqipëria janë anëtare të NATO-s, Kosova nuk është, dhe bashkëpunimi ekzistues i sigurisë në rajon mbetet transparent dhe mbrojtës në natyrë.
Qarqet politike në Uashington, Bruksel dhe kryeqytetet kryesore të BE-së e interpretojnë kryesisht retorikën e Vuçiqit si manipulim strategjik dhe jo si një shprehje të shqetësimeve legjitime të sigurisë. Besueshmëria e tij ndërkombëtare është gërryer në mënyrë progresive për shkak të instrumentalizimit të përsëritur të krizave – veçanërisht të Kosovës (për shembull, rasti i Banjskës), kërcënimeve të sigurisë rajonale dhe narrativave të komploteve të huaja – pa përparim përkatës në reformën demokratike ose normalizimin rajonal”.
Më tej, Biserko komentoi edhe dobësimin e Vuçiqit në arenën ndërkombëtare, e që një gjë e tillë tha se ka ndikuar edhe në pozicionin e tij të brendshëm.
“Me kalimin e kohës, Vuçiq ka shteruar pjesën më të madhe të kapitalit politik që dikur gëzonte midis partnerëve perëndimorë dhe tani përballet me skepticizëm në rritje. Tërheqja graduale e mbështetjes ndërkombëtare ka dobësuar pozicionin e tij të brendshëm. Në përgjigje, ai është përpjekur të kompensojë përmes gjesteve simbolike ndaj Kinës dhe një qëndrimi gjithnjë e më të respektueshëm ndaj Rusisë. Megjithatë, keqmenaxhimi i zgjatur i politikave ka prodhuar dobësi strukturore që kërkojnë një riorientim gjithëpërfshirës të politikës së jashtme. Serbia, aktualisht, nuk ka as konsensusin politik dhe as kapacitetin institucional të nevojshëm për të zbatuar një ndryshim të tillë.
Këto kufizime janë veçanërisht të dukshme në sektorin e energjisë, veçanërisht në Industrinë e Naftës së Serbisë (NIS), e cila mbetet në pronësi të shumicës nga interesat ruse. NIS funksionon jo vetëm si një entitet ekonomik, por si një instrument gjeopolitik përmes të cilit Rusia mbështet rrjetet e ndikimit, depërtimin e inteligjencës dhe destabilizimin rajonal. Refuzimi i vazhdueshëm i Vuçiqit për të shtetëzuar ose ristrukturuar ndryshe NIS-in pasqyron si frikacakëri politike ashtu edhe varësi të thellë, duke e lënë Serbinë peng të Moskës”, shpjegoi kryetarja e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi.
Ndër të tjera, ajo vazhdoi me kritika ndaj presidentit serb, duke thënë se politika e tij po degradon në vazhdimësi dhe se ai po e mbivlerëson rolin e tij.
Në fund, Biserko përmendi edhe miratimin e Aktit të SHBA-së për Demokracinë dhe Prosperitetin e Ballkanit Perëndimor dhe rëndësinë e tij.
“Në të njëjtën kohë, Vuçiq duket se e ka mbivlerësuar si pozicionin e tij personal ashtu edhe rolin e Serbisë si një ndërmjetës i supozuar në një rend ndërkombëtar që po transformohet me shpejtësi. Politika e tij e jashtme, e karakterizuar nga paqartësia dhe oportunizmi, është degraduar gjithnjë e më shumë në marrëveshje transaksionale me aktorë të jashtëm, shpesh të shoqëruara me transparencë të kufizuar dhe pretendime për përfitime ekonomike preferenciale që i atribuohen një elite të ngushtë qeverisëse.
Sinjali më i rëndësishëm i jashtëm me të cilin përballet Beogradi, megjithatë, është Akti i SHBA-së për Demokracinë dhe Prosperitetin e Ballkanit Perëndimor. Si në ton ashtu edhe në përmbajtje, Akti miraton një qëndrim dukshëm më kritik ndaj Serbisë sesa rezolutat e mëparshme të Parlamentit Evropian ose vlerësimet e Komisionit Evropian. Ai përfaqëson treguesin e parë të qartë nga Uashingtoni të pakënaqësisë së thellë me gjendjen e demokracisë, qeverisjes dhe integritetit institucional në Serbi”, përfundoi Sonja Biserko për “Bota sot”.
